BEDENSEL ENGELLİ BİREYLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI

Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla istenilen yönde değişim oluşturma sürecidir. Bireyin ihtiyaçlarının karşılanmasında birincil etken bireyin gereksinimi olan eğitimin sağlanabilmesidir. Her birey gibi özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin de kendine özgü özellikleri, ilgi, yetenek ve öğrenme ihtiyaçları bulunmaktadır. Çağdaş eğitim anlayışı gereği, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin bu özellik ve ihtiyaç çeşitliliği dikkate alınarak “bireyi merkez alan” eğitim modeliyle öğrenimlerini sürdürmeleri en doğal haklarıdır.
Bedensel engelli bireylerin genel özelliklerinin çok geniş bir yelpazede çeşitlilik göstermesi, yaşam kalitelerinin arttırılması ve belli bir düzeyde tutulması gereğinden hareketle Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programına duyulan ihtiyacın önemi ortaya çıkmaktadır.
Bedensel engelli bireylerin var olan kaba ve ince motor becerilerini artırmak, belirli bir düzeyde tutmak ve kullandığı tüm ortopedik araç ve gereçlerden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak için eğitimin desenlenmesi gerekmektedir.
Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı, özel eğitim hizmetleri kapsamında destek eğitim kurumlarına devam eden bedensel (spastik ve ortopedik) yetersizliği olan bireylerin verilen özel eğitim hizmetinden etkili bir biçimde ve en üst düzeyde yararlanmalarını sağlamak amacıyla ülkemizde bedensel yetersizliği olan bireylerin gelişim özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Bu programın hazırlanmasında 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un Ek 3. maddesi ile 24/07/2008 tarihli ve 3793 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 25. maddesi dayanak teşkil etmektedir.
ÖZÜR GRUBUNUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ
Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası dönemde herhangi bir nedene bağlı olarak iskelet (kemik), kas ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucu, bedensel yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybeden, toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük yaşamdaki gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan, bu nedenlerle korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişiye bedensel özürlü; bu duruma yol açan durumlara ise bedensel özür denir. Bedensel özürleri nedeni ile sağlıklı kişilerden farklılaşan ve eğitim hizmetlerinden gereğince yararlanamayan bu bireylerde bilişsel, psiko sosyal ve duyusal gereksinimlerin yanı sıra hareket ve fonksiyonel yeteneklerin geliştirilmesi de büyük önem taşımaktadır.
Çeşitli nedenlerle kaba ve ince motor gelişim becerileri olumsuz yönde etkilenmiş bu kişilerin kendilerinden beklenen fonksiyonel hareket ve becerileri yerine getirmeleri değişik derecelerde kısıtlanmıştır. Bu duruma yol açabilecek ve sıklıkla karşılaşılan nedenler aşağıda kısaca tanımlanmıştır.
1.Serebral Palsi: SP (CP) şeklinde kısaltılmış olan bu hastalık grubu, gelişmekte olan beynin (gebeliğin başlangıcından ikinci yaşın sonuna dek) değişik nedenlerle zarar görmesi sonucu ortaya çıkan duyu, algı ve hareket bozukluğudur. Ortaya çıkan klinik tablonun ağırlığı, beynin zedelenme derecesine, hasarın yerine ve bireyin yaşına bağlıdır. Oluşan tablo ilerleyici değildir. Bu tablonun vücudun tamamını etkileyen şekli tetraparezi (kuadriparezi), daha çok bacakların etkilendiği şekli diparezi (dipleji), vücudun bir yarısının etkilenmesi hemiparezi, tek kol veya tek bacak etkilenmesi monoparezi olarak adlandırılır. Bu durum farklı şekillerde kendisini gösterir.
a.   Spastik Tip: Kasın istem dışı sertliğini ifade eden bu durum; hareketlerin
yavaşlamasına, harekette kontrol güçlüğüne ve çeşitli hareket kayıplarına sebep olur.
b.   Atetoit Tip: Hareket ve pozisyonlara bağlı olarak kaslar bazen sert bazen de
gevşektir. Hareketler istemsiz, yavaş ve sürüncemelidir.
c.   Ataksik Tip: Duruş, denge bozuklukları, hareketlerde titreme ve koordinasyon
bozuklukları ile karakterizedir.
ç. Hipotonik Tip(Gevşek): Tüm vücut kaslarında yaygın gevşeklik söz konusudur.
d.   Karışık Tip: SP’nin farklı tiplerine ait özellikleri bir arada taşır. Çoğunlukla atetoid
ve spastik tip birliktedir.
2.    Merkezi Sinir Sistemini Etkileyen Dejeneratif, Metabolik ve Genetik Kökenli
Hastalıklar:
Motor gelişim geriliğine bağlı hareket ve fonksiyon kayıplarına yol açar. (Down
sendromu, Subakut sklerozan panensefalit, Joubert sendromu, Rett sendromu, Prader-Willi
sendromu, Williams sendromu vb.)
3. Mental Motor Retardasyon (MMR) (Mental Motor Gerilik): Zekâ, duyu, algı ve motor bozuklukların çeşitli oranlarda bir arada görüldüğü durumu ifade eden genel bir başlıktır.
4. Doğuştan Kol Felci (Brakial Pleksus Yaralanması): Doğum sırasında kola giden sinirlerin zedelenmesine bağlı olarak ortaya çıkan, hareket ve duyuyu etkileyen felç tablosudur. Tek taraflıdır. Etkilenen kolda tamamen bir felç tablosu olabileceği gibi ağırlıklı olarak elde ya da omuz çevresindeki kasların zayıflığı ile de seyredebilir.
5. Omurilik Kapanma Defektleri (Spina Bifida-Meningomyelosel): Omuriliğin ve omurilik sıvısının dışarıya doğru kese şeklinde fıtıklaştığı ve bacaklarda tek ya da çift taraflı değişen derecelerde felçlere neden olan bir hastalıktır. Bazı hastalarda beyin omurilik sıvısının dolaşımının beyin içinde kapalı kalması sonucu beyinde birikmesi ve buna bağlı başın büyüdüğü (hidrosefali) görülebilir. Hidrosefali beyin gelişimini ciddi olarak engelleyebilecek bir durumdur.
6. Doğuştan Kas Hastalıkları: İskelet kaslarının yapısındaki bozulma ve buna bağlı ilerleyici kas güçsüzlüğü ile seyreden, doğumdan itibaren ortaya çıkan bir grup hastalıktır. Kas güçsüzlüğünün yanı sıra eklem sertlikleri, şekil bozuklukları ve ilerleyici sakatlık meydana gelebilir.
7. Travmatik Nedenli Merkezi Sinir Sistemi Yaralanmaları: Çoğunlukla trafik kazası, yüksekten düşme, ateşli silah yaralanmaları gibi kazalar sonucunda oluşmakta ve sinir sisteminde geçici ya da kalıcı özre neden olmaktadır.
8. Süreğen Hastalıklardan Kaynaklanan Motor Gelişim Gerilikleri: Doğuştan ya da sonradan oluşabilen, yaşam boyu devam eden ve /veya ilerleyici, ince ve kaba motor gelişim becerilerinde yetersizlik ortaya çıkaran durumları tanımlar (epilepsi, osteogenesis imperfekta ).
PROGRAMIN DÜZEYİ
Program, doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle, kaba ve/veya ince motor gelişim becerileri ve günlük yaşam aktiviteleri olumsuz etkilenmiş, bu nedenle fonksiyonel hareket yeteneği ve aktiviteleri kısıtlanmış her yaştaki bireylerin gelişimsel özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
PROGRAMIN GENEL AMAÇLARI
Bu program ile bireylerin;
1.      Normal motor gelişim basamaklarındaki becerileri kazanmaları,
2.      Duruş (postür) ve hareket ile ilgili bozukluklarını en aza indirmeleri ,
3.      Kaba ve ince motor becerilerini geliştirmeleri,
4.      Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız hareket edebilme becerileri kazanmaları,
5. Bacak ve kollarını fonksiyonel bir şekilde kullanmaları,
6. Düzgün duruş ve hareket için gerekli duyu, algı, bilişsel ve motor bütünlüğünü sağlamaları,
7. Transfer ve yer değiştirmeye ve ilerlemeye yönelik (ambulasyon ) hareketlerini geliştirmeleri,
8. Yardımcı cihaz, araç gereç ve ekipmanı kullanma becerisi geliştirmeleri,
9.      Gelişim basamaklarına uygun davranma becerisi geliştirmeleri,
10. Hareket yeteneğinin yanı sıra bilişsel, duyusal, psikolojik ve sosyal bütünlüğü geliştirmeleri beklenmektedir.
PROGRAM İLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR
1.      Modüllerde yer alan kazanımlar, “Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı” nın genel amaçlarına ulaşmayı sağlayacak nitelikte belirlenmiştir.
2.      Bedensel engelli bireylerin tanılanmış bedensel yetersizliğine ek olarak başka bir yetersizliğinin olması halinde, (zihinsel, görme, işitme vb.) sahip olduğu ek yetersizlik alanındaki programlara ait modüllerden birey için uygun kazanımlar belirlenerek bireysel ve/veya grup eğitim programına dâhil edilmelidir.
3.      Bedensel Engelli Bireyler Destek Programı; bedensel engelli bireylerin toplumsal kaynaklardan diğer bireylerle birlikte eşit şartlarda yararlanmalarına olanak sağlamak amacıyla, uygulama aşamasında belirtilen amaca hizmet etmeli ve gerçek hayatla uyumlandırılarak yürütülmelidir. Uygulayıcı, modüllerin ihtiyaç duyulan aşamalarında bireyle birlikte sosyal yaşam alanlarında (oyun ve park alanları, çarşı-pazar, sinema-tiyatro salonları, toplu taşıma araçları.) mutlaka kazanılan becerilerin uygulamalı olarak gerçekleştirilmesini sağlayan eğitim faaliyetlerine yer vermelidir. Ayrıca bireyin ev ortamı mutlaka değerlendirilerek ev içindeki bağımsızlığını destekleyici ve artırıcı, aile ve engelli bireyin günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırıcı düzenlemelerin yapılması ve program ile elde edilen kazanımların ev ortamında da sürdürülmesi sağlanmalıdır.
4.      Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı’nı oluşturan modüller, bireylerin sahip olduğu yetersizlik alanlarına yönelik hazırlanmıştır. Modüller arasında gelişimsel basamaklara göre bir sıralama söz konusu olmasına rağmen modüller her zaman birbirinin ön koşulu değildir. Örneğin, “Emekleme ve Dizüstü” modülünü başaramayan bireyin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları göz önünde bulundurulduğunda, daha sonraki “Ayakta Durma” modülüne geçmesi söz konusu olabilir. Yine bireyin ihtiyaçlarına göre aynı anda birden fazla modül programa dâhil edilebilir.
5.      Kazanımlardan ölçüt toplamının %50’sini gerçekleştirilebilen birey bir sonraki modüle geçebilir. Ancak bireyin alt modülde başaramadığı kazanımların; almakta olduğu yeni modül ile birlikte sürdürülmesi gerekir.
6.      Program modüllerinde yer alan kazanımların gerçekleşebilmesi için eğitim sürecinde modülde belirtilen gerekli araç gereç ve donanımlar sağlanmalıdır.
7.      Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı kapsamında destek eğitim hizmeti veren kurum;
 
      Rehberlik ve Araştırma Merkezi,
      Bireyin devam ettiği örgün /yaygın eğitim kurumu,
      Birey eğer tedavi görüyorsa ilgili sağlık kuruluşu,
      Eğer çalışıyorsa işveren,
Genel ve yerel yönetimler
ile gerek duyulduğu durumlarda iş birliği içinde çalışmalıdır.
8.      Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı’nda yer alan modüllerin uygulanması sırasında kazandırılması gereken fonksiyonel becerilerin bireysel farklılıklara göre adaptasyonu gereklidir. Programdaki ilerlemeler, fonksiyon ve hareket kayıplarının kişiden kişiye değişen oran ve özelliklerine göre düzenlenmelidir.
9.      Bedensel engelli çocuklarda motor, duyu, algı ve iletişim problemleri farklı seviyelerde ortaya çıkar ve rehabilitasyon yaklaşımlarına cevaplar da değişim gösterir. Bu programın, bedensel engelli bireylerin ihtiyaçları doğrultusunda ve belki de her ders saatinde değişmesi veya tekrar edilmesi gerekebilir. Örneğin; aşırı kas kasılmaları olan bir çocukta bu kasılmaların şiddeti günden güne farklılık göstereceğinden o gün içinde yapılacak uygulamalar da farklılık gösterebilecektir. Kazandırılması hedeflenen fonksiyonel beceriler, özrün şiddetine bağlı olarak değişeceğinden, her çocukta bireysel hedefler gündeme gelmekte ve hedeflere ulaşmak için gerekli zamanın kesin olarak bilinmesi mümkün olmamaktadır. Detaylı olarak yapılacak değerlendirmeyi izleyerek oluşturulacak program, bireysel hedefler göz önünde bulundurularak hazırlanmalıdır. Bireysel uygulamaların yanı sıra benzer özür grubunda ve fonksiyonel beceriler yönünden aynı düzeydeki bireyler gerekiyorsa grup eğitimine alınmalıdır.
10. Bireylerle yapılacak çalışmalar sırasında verilen yönergelerin kısa, net ve anlaşılır olması, performansın artırılmasını sağlayacaktır.
11. Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı dâhilinde verilecek sosyal ve kültürel faaliyetler; aile katılımını içeren, bireyin sosyal gelişimini sağlayan, toplumsal farkındalık yaratan, kültürel gelişimini destekleyen, toplum kaynaklarını engelli bireyin yararına kullanmayı sağlayan faaliyetler olmalıdır.
12. Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı’nın uygulanmasından sorumlu personel ve kurum idaresinin uygun görmesi hâlinde kurum dışından danışma amacıyla destek almak alınacak ait uzman (üniversitenin ilgi bölüm/ana bilim dalından en az lisans düzeyinden mezun olan, alanında en az beş yıl tecrübe sahibi olan) istenebilir. Bu uzman, asla zorunlu personel statüsünde olmadığı için imza yetkisine sahip değildir. Destek alınacak uzman, engelli bireyle programın uygulanmasında yer almayacak; uygulayıcılara, kurum personeline ve/veya ailelere katkı sağlayacaktır.
13. Bedensel engelli bireyler destek eğitim programı, genel amaçlara ulaşmayı sağlayacak çeşitli modüller ve bu modüllere yönelik kazanımlardan oluşmaktadır. Her bir modülde bireylerde ulaşılması beklenen kazanımlar, içerik, açıklamalar ve ölçme değerlendirme bölümleri yer almaktadır.
14. Modüllere ayrılacak süreler modüllerde belirtilmekle birlikte, programın toplam süresi, bireyin yaşından bağımsız olarak motor performansındaki kazanımlara göre belirlenecek ve düzenli aralıklarla yapılacak değerlendirmeler ile bu süre şekillenecektir.
PROGRAMIN YAPISI
Bedensel Engelliler Destek Eğitim Programı, bireyin programın genel amaçlarına ulaşmalarını sağlayacak çeşitli modüller ve bu modüllere yönelik kazanımlardan oluşmaktadır. Her bir modülde bireylerde ulaşılması beklenen kazanımlar, içerik, açıklamalar ve ölçme değerlendirme bölümleri yer almaktadır. Modüller bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlama ve uygulamaya imkân sağlayacak şekilde kendi içerisinde bütünlüğü olan ve birbirini işlevsel olarak tamamlayacak yapıda hazırlanmıştır.
Modüllerde yer alan kazanımlar bireye kazandırılacak becerilerden oluşmaktadır. Modüller uygulayıcıya rehber olabilmesinin yanında, eğitim kurumlarının uygulayacağı eğitime de bir standart getirdiği gibi ölçme değerlendirme sürecini de kolaylaştırmaktadır.
Modüller ve Süreleri
Bedensel Engelliler Destek Eğitim Programı, aşağıda belirtilen modüllerden oluşmaktadır.
 
MODÜLÜN ADI
SÜRESİ
KABA MOTOR BECERİLER
 
Sırtüstü *
140 ders saati
Yüzüstü *
140 ders saati
Destekli Oturma **
90 ders saati
Desteksiz Oturma
320 ders saati
Emekleme *
120 ders saati
Dizüstü *
120 ders saati
Ayakta Durma *
160 ders saati
Destekli Yürüme *
160 ders saati
Desteksiz Yürüme
240 ders saati
Merdiven İnip-Çıkma *
100 ders saati
İleri Düzey Fonksiyonel Beceriler *
100 ders saati
İNCE MOTOR BECERİLER
 
Çizim Becerileri
160 ders saati
Tutma ve Bırakma
160 ders saati
 
El Becerileri ve El-Göz Koordinasyonu
160 ders saati
Proprioseptif Sistem (Vücut Farkındalığı)
160 ders saati
Taktil Sistem (Dokunma)
160 ders saati
Görsel Algılama
160 ders saati
Vestibuler Sistem (Denge)
***
Modüller “Kaba Motor Beceriler” başlığı altında on bir, “İnce Motor Beceriler” başlığı altında yedi olmak üzere toplam on sekiz modülden oluşmaktadır. “İnce motor beceriler” modülleri yalnızca açıklamalarında belirtilen “Kaba Motor Beceriler” modülleri ile bir arada uygulanabilir. Ancak; kaba motor becerilerinde belirgin problemi olmaksızın, sadece ince motor becerilerinde yetersizliği olan bireyler (daha çok kol ve elin etkilendiği hemiplejik tip serebral palside, doğumsal kol ve el sinir yaralanmaları, kol ve el yaralanmalarında) kaba motor beceri modüllerini almaksızın, ince motor becerilerinden gerekli modülleri alabilirler.
Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı’na dâhil edilen bireyin başka bir yetersizliği olması durumunda (görme, işitme, konuşma, zihinsel vb.) diğer eğitim programlarından seçilen modüllerle birlikte alacağı toplam aylık ders saatinin, iki engeli varsa en az %50’si, üç engeli varsa en az % 30’u Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı’nı içermelidir. Bu ders saatleri bir aylık sürenin her haftasına eşit olarak dağıtılmalıdır.
*   “Sırtüstü ve Yüzüstü” modülleri, “Emekleme ve Dizüstü” modülleri, “Ayakta Durma ve
Destekli Yürüme” modülleri, “Merdiven İnip-Çıkma” ve “İleri Düzey Fonksiyonel
Beceriler” modülleri mutlaka bir arada uygulanmalıdır. Bu koşulda ilgili modüllerin toplam
süresi kadar eğitim verilmelidir.
** “Destekli Oturma” modülü tek başına uygulanabileceği gibi “Sırtüstü/Dizüstü” modülleri ile
de bir arada uygulanabilir. *** Vestibuler Sistem (denge) modülünde verilmesi öngörülen kazanımlar bağımsız bir modül olarak ele alınmamalıdır. Bu modülde destek eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimi, modül kazanımlarının ilişkilendirilebileceği ince ve kaba motor becerileri kapsamında yer alan modüllerde bulunan aynı bağlamdaki kazanımlarla ilişkilendirilerek verilmelidir. Vestibuler Sistem (denge) modülü için ayrı bir süre verilmemiş olup, bu modül kapsamında bireyin ihtiyaç duyduğu kazanımların eğitim süresi, ilişkilendirildiği diğer modülün süresi içinde planlanmalıdır.
ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ
Programın amacına uygun olarak yürütülebilmesi için öğrenme ve öğretme sürecinin etkili olarak kullanılması gerekmektedir. Bu nedenle aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
         Öğrenme ve öğretme süreci planlanırken bireyin performans düzeyi, özellikleri ile öğrenme şekilleri dikkate alınmalıdır.
         Destek eğitim için kullanılan sürenin sonunda belirlenen hedefe ulaşılabilmesi için zaman kullanımı en doğru şekilde planlanmalıdır.
         Öğrenme ve öğretme sürecinde uygun strateji, yöntem, araç gereç ve materyaller seçilmelidir.
         Programda yer alan etkinliklerin, somuttan soyuta, kolaydan zora doğru aşamalı olarak hazırlanmasına ve uygulanmasına dikkat edilmelidir.
         Çalışmalarda kullanılan dilin ve uygulanan etkinliklerin bireyin yaşına ve özelliklerine uygun olmasına özen gösterilmelidir.
         Günlük   yaşamda  bireylerin   etkili   iletişim   kurabilmeleri   ve   iletişim   stratejilerini kullanabilmeleri için uygun ortamlar hazırlanmalı ve etkinlikler çeşitlendirilmelidir.
A. Destek Eğitim Programı Bireyselleştirilmiş Eğitim Programına Nasıl Kaynaklık Eder?
Bedensel engelli birey için BEP geliştirme birimince hazırlanacak Bireyselleştirilmiş Eğitim Planları, gelişim basamakları göz önüne alınarak hazırlanmış olan Bedensel Engelliler Destek Eğitim Programı’na dayalı olarak oluşturulacaktır. Bireyin performansı alınırken esas olan, programda belirtilen kazanımların hangilerini yapabildiğidir. Bireyin gerçekleştiremediği kazanımlar verilecek eğitim için yol gösterecektir. Bu amaçla “Ölçme ve Değerlendirme” de örneği verilen Kaba Değerlendirme Formu kullanılarak bireyin programın hangi düzeyinde performans gösterdiği tespit edilebilir.
Modüller içerisinde yer alan kazanımlar, aynı zamanda gelişim basamaklarına ve bireyin yetersizlik türünde ulaşabileceği olası maksimum düzey göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. BEP içerisinde yer alacak uzun dönemli hedefler ve buna bağlı kısa dönemli hedefler, bireyin yetersiz olduğu kazanımlardan öncelik sırasına göre belirlenecektir. Verilecek eğitim etkinliği sonunda ilerlemeyi ölçmek için yapılacak değerlendirme süreci, yine programa dayalı olarak gerçekleştirilecek olup bireyin BEP’inde yer alan kazanımlarla sınırlı olacaktır. “Ölçme ve Değerlendirme” bölümünde örneği verilen Performans Kayıt Tablosu kullanılarak bireyin ay içerisindeki kazanımları net olarak görülecektir. Bu performans tablolarında bireyin gelişim düzeyine temel teşkil eden basamaklar tanımlanmış olup gerekli olduğunda bu basamaklara ait alt hedefler oluşturulabilir.
Modül içerikleri hem performans alımında hem de değerlendirmede kontrol listesi olarak kullanılabilecek şekilde hazırlanmış olup uygulamacının günlük çalışma planlamasında görülecektir. Yıl sonunda toplam ilerlemeyi görmek, rehberlik ve araştırma merkezine bireyin geldiği düzeyi bildirmek için “Ölçme ve Değerlendirme” bölümünde verilmiş olan Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu kullanılacaktır.
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Nedir?
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı, özel gereksinimli bireyin gelişimi veya ona uygulanan programın gerektirdiği disiplin alanlarında (öz bakım, akademik beceriler, sosyal beceriler, iletişim vb.) eğitsel gereksinimlerini karşılamak üzere uygun eğitim ortamlarından (okul, özel eğitim okulu, özel sınıf, mesleki eğitim merkezi vb.) ve destek hizmetlerden (kaynak oda, sınıf-içi yardım, dil ve konuşma terapisi, fiziksel rehabilitasyon vb.) en üst düzeyde yararlanmasını öngören yazılı dokümandır. Bu doküman aile, öğretmen ve ilgili uzmanların iş birliği ile planlanır ve bireyin ailesinin onayı ile uygulanır.
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarının Ögeleri Nelerdir?
1.Öğrencinin o andaki eğitsel işlevde bulunma veya performans düzeyi
Ayrıntılı değerlendirme sonuçlarına dayalı olarak hazırlanan, öğrencinin yapabildikleri ve yapamadıklarının betimlenmesidir. İlerlemelerin görülebilmesi için performans düzeyinin betimlenmesi son derece önemlidir. Çünkü bu betimlemeler değerlendirme sonuçlarının açık ve anlaşılır olmasını, ayrıca bireyin belirli gereksinimlerini tanımlamayı ve öncelik sırasına dizmeyi sağlar.
2.Eğitsel performans düzeyi, bulunduğu gelişim evresi ve yaş gibi faktörler dikkate alınarak belirlenen bir yılın sonunda gerçekleşecek uzun dönemli amaçlar
Uzun dönemli amaç; bir öğretim dönemi ya da bir öğretim yılı sonunda gerçekleştirmesi istenen davranışlardır. Yıllık amaçlar da denilebilir. Uzun dönemli amaç seçiminde; bireyin önceki başarısı, varolan performans düzeyi, tercihleri, seçilen amaçların uygulanabilirliği, öncelikli gereksinimleri, amaçların kazanımı için ayrılan zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Uzun dönemli amaçlar;
a)      Öğrencinin var olan performans düzeyi ile ilgili olmalı,
b)      Uzun dönemli amaç alanı açıkça tanımlanmalı,
c)      Uzun dönemli amaçlar ölçülebilir olmalı, ç) Anlamlı olmalı,
d)      Kısa dönemli amaçları kapsamalıdır.
3.Uzun dönemli amaçlara ulaşmayı sağlayacak kısa dönemli amaçlar
Kısa dönemli amaç; öğrencinin var olan performans düzeyi ile uzun dönemli amaç arasında kalan ve daha kısa sürede gerçekleştirilen amaçlardır. Kısa dönemli amaç ifadelerinde bireyden, beklenen davranışın tanımlanması, davranış koşullarının belirlenmesi (sözel istekler ya da yönergeler, yazılı istekler ya da yönergeler, materyaller, gereksinim duyulan yardım düzeyi, çevresel ortam ve uyarlamalar) ögelerine yer vermelidir.
Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarında;
1.      Bireye sağlanabilecek özel eğitim ve destek hizmetleri,
2.      Bireye sunulacak olan hizmetlerin ne zaman başlayacağı, devam edeceği ve biteceği süreyi, değerlendirme zamanlarını belirten bir zaman çizelgesi,
3.      Bireye sunulacak hizmetlerden sorumlu olan kişiler,
4.      BEP’in objektif ölçütlere dayalı olarak hangi araçlarla ve nasıl değerlendirileceği belirtilmelidir.
BEP Nasıl ve Kimler Tarafından Geliştirilir?
BEP’in geliştirilmesi için bireyi farklı alanlarda değerlendirecek, onun normal, özel ve destek hizmetlerden en üst düzeyde yararlanmasını sağlayıp kararları alacak bir ekip oluşturulur. Bu ekipte, kurum yöneticisi, fizyoterapist, ihtiyaca göre özel eğitim öğretmeni, çocuk gelişimi öğretmeni, okul öncesi öğretmeni, sınıf öğretmeni, kurum psikoloğu veya rehber öğretmen, dil ve konuşma terapisti, odyolog, sosyal çalışmacı gibi farklı uzmanlar bulunur. BEP ekibinin anahtar üyesi bireyin ailesidir. BEP toplantılarına duruma göre bireyin kendisi de katılabilir.
B. Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı’nın kaba motor becerilerin geliştirilmesi bölümü, nörogelişimsel yaklaşımları esas almaktadır. Bu yöntem, merkezi sinir sisteminin gelişimine uygun olarak oluşturulmuş ve engelli bireyin fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal kapasitesine göre belirlenmiş hareketleri, fonksiyonel aktivitelerini ve bireyin ihtiyaçlarına uygun belirlenmiş özel egzersiz ve hareket yaklaşımlarını içerir. Bu kapsamda kaba motor beceriler için uygulanabilecek yaklaşımların ana başlıkları aşağıda özetlenmiştir:
         Motor gelişim basamaklarının kolaylaştırılması
         Var olan hareketlerin kalitesinin artırılması
         Düzeltme ve denge reaksiyonlarının geliştirilmesi
         Kas kuvvetlendirme ve dayanıklılık egzersizleri
         Normal olmayan hareket ve reflekslerin baskılanması (inhibisyonu)
         Normal hareket ve reflekslerin kolaylaştırılması (fasilitasyonu)
         Kas sertliğini (tonusunu) düzenleyici pozisyonlamalar
         Ağırlık taşıma ve aktarma egzersizleri
         Kas iskelet sistemine ait oluşabilecek bozuklukların önlenmesi
         Aktivitelerde koordinasyonun sağlanması
         Fonksiyonel beceri eğitimi
         Günlük yaşam aktiviteleri için gerekli yardımcı cihaz ve araçların belirlenmesi
         Spastik tip serebral palsili bireylerde gövdeye doğru ve az olan, kol ve bacak hareketlerinin artırılması, atetoid tip serebral palsili bireylerde kontrolsüz ve gövdeden dışarı doğru hareketlerin azaltılması, ataksik tip serebral palsili bireylerde ise dengenin sağlanması ve gövde kontrolünün geliştirilmesi ana hedef olmalıdır.
         Bireylerde zorlayıcı aktivitelerin var olan hareket bozukluğunu artırdığı unutulmamalıdır. Bu bireylerin eğitim uygulamaları sırasında pasifleştirilmesinden kaçınılmalı, bireylerin aktif olması sağlanmalıdır. Aktiviteler sırasında uygulayıcı, bireyin harekete katılımını beklemeli; bireyi hazır olmadığı hareketlere zorlamamalıdır.
İnce motor becerilere ait başlıklar ise şunlardır:
         Kavrama ve bırakma için verilen aktiviteler
         Çizim becerilerine yönelik aktiviteler
         El becerilerine yönelik aktiviteler
         El göz koordinasyonunu geliştirmeye yönelik aktiviteler
         Taktil(dokunma) sistemini uyarmaya yönelik aktiviteler
         Proprioseptif (vücut farkındalığı) sistemini uyarıcı aktiviteler
         Vestibuler (denge) sisteme yönelik aktiviteler
C. Eğitim Ortamlarının Düzenlenmesi
Programda yer alan becerilerin öğretimi sırasında birey, ilgili beceri için gerekli araç-gerecin hazır bulunduğu ortamda eğitimini sürdürecektir. Eğitim ortamlarının zemininde yumuşak ve kolay temizlenebilir malzeme kullanılmalıdır. Eğitim ortamlarının yeterince hava, ısı, ışık alması sağlanmalıdır. Bu ortamlar çok gürültülü olmamalı, çocuğun ve uygulayıcının rahat çalışabileceği bir büyüklükte olmalıdır.
Bina içerisinde bedensel engellinin hareketini sınırlamayacak yapısal düzenlemeler yapılmış olmalıdır. Gerek görülen yerlerde rampa, tutamak, bar, asansör gibi ek önlemler alınmalıdır. Gerektiğinde birey, sınıf ortamı dışına çıkarılarak doğal ortamlarda gerçek nesneler kullanarak eğitimini sürdürecektir. Yapılandırılmış ortamlarda verilen eğitim çalışmaları, doğal ortamlara aktarılarak genelleme sağlanmalıdır.
Bireylerin eğitiminde kullanılan araç gereç her uygulama sonrasında temizlenerek gerekli hijyenin sağlanması önem arz etmektedir. Gerektiğinde bireyin kişisel bakım ve temizliği sağlanarak eğitim etkinliğinin hem birey hem uygulayıcı açısından verimliliği artırılmalıdır.
Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı uygulanırken aşağıdaki araç gereçlerden yararlanılır:
        Minderler
        Değişik yükseklikte ve ebatta çalışma minderleri
        Çeşitli ebatlarda egzersiz topları
        Duvarlara monte edilmiş hareketli aynalar
        Denge tahtası
        Yürüteç (Walker), üç noktalı baston (tripod) gibi yürümeye yardımcı olan araçlar
        Paralel bar
        Tırmanma merdiveni
        Çocuğu pozisyonlamak için değişik şekil ve büyüklükte rulo, kama ve yastıklar
        Pozisyonlama için destekli ve desteksiz sandalye, tabure ve sıralar
        Ayakta durma masaları (standing table)
        Çeşitli ağırlıklarda kum torbaları
        Kaba ve ince motor beceri değerlendirme formları
        Özel değerlendirme ve test materyalleri (duyu bütünlüğü, el fonksiyon testleri)
        Top havuzu ve topları
        Duyu (vestibüler) stimülasyon için değişik şekillerde salıncak (T salıncak, platform salıncak)
        Trambolin
        Dokunma algılaması için farklı özellik ve şekillerde materyaller
        Çocuklara özel basket potası ve topu
        Bowling topu ve labutları (oyuncak)
        Değişik boyut ve renklerde legolar
        Geometrik şekil ve renkleri eşleştirilebileceği oyuncaklar
        Delikli tahta platform ve çubuklar
        Aktivite eğitim düzeneği (üzerinde düğme, fermuar, çıt çıt gibi malzemelerin bulunduğu)
        Teller üzerinde değişik yönlerde hareket edebilen boncuk veya topların olduğu platform
        Çeşitli vücut kısımları çıkarılabilen bebek oyuncaklar
        Basılı görsel ve işitsel materyaller
        Bilim ve teknolojik gelişmeye uygun yeni materyaller
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme, bireylerin belirli özelliklere sahip olup olmadığının, sahipse sahip oluş derecesinin belirlenerek sonuçların sembollerle ve sayı sembolleri ile ifade edilmesidir. Değerlendirme ise ölçme sonuçlarını bir ölçütle kıyaslayarak ölçülen nitelik hakkında bir karara varma sürecidir. Ölçme, bir betimleme (tanımlama) işlemidir. Değerlendirme ise bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır.
Ölçme sonucunu amacımıza göre yorumlamak; tamamen, kısmen, yeterli, yetersiz şeklinde bazı hükümlere ulaşmak bir değerlendirmedir. Örneğin, bireyin bir dakikalık sürede kaç kelime okuduğunun saat tutarak tespit edilmesi ölçme işlemidir. Bireyin yaşı, zihinsel performansı, daha önce almış olduğu eğitim göz önünde bulundurularak okuma becerisinin (akranlarının ortalama bir dakikada okuduğu kelime sayısına göre) geri, normal ya da ileri olduğu kararına varmak ise değerlendirmedir.
Ölçme ve değerlendirme iki kavramdır. Bu iki kavram, öğretim süreci ile çok yakından ilgilidir. Değerlendirme, öğretim sürecinin son evresidir ve öğretim için gerekli olan bir etkinliktir. Ölçmenin en az üç aşaması vardır:
         Ölçülecek bir niteliğin olması
         Niteliğin gözlenebilmesi
         Amaca uygun sayı ve sembollerle gösterilmesi Eğitimin her alanında ölçme ve değerlendirme olmak zorundadır. Aksi takdirde eğitim
sonucunda yeterli bilgi ve becerinin kazandırılıp kazandırılamadığı ya da ne kadar kazandırıldığı, uygulanan eğitim programının başarıya ulaşıp ulaşmadığı belirlenemez.
Özel Eğitimde Ölçme Ve Değerlendirme
Özel eğitime gereksinimi olan birey için ölçme ve değerlendirme; programın öncesinde, öğretim anında ve öğretim sonrasında sürekli olarak kullanılır. Özel eğitimde ölçme ve değerlendirmenin amaçları şunlardır:
         Bireyin yeterli ve yetersiz olduğu alanları belirlemek
         Eğitim programları hazırlamak ve etkisini ölçmek
         Bireyin gelişimini her aşamada değerlendirmek
         Bireyin gelişimine yönelik geri bildirimde bulunmak
         Öğrenme güçlüklerini belirlemek
         Öğretimin ve öğretim materyallerinin etkinliğini belirlemek
         Gelecekteki öğrenme süreçlerini planlamaya veri sağlamak
         Bireyin bir konuyu öğrenmeye ne kadar hazırlıklı olduğunu belirlemek
         Bireyin programda belirtilen kazanımlara ulaşması aşamasındaki süreci takip etmek ve denetlemek
     Öğretim sonucunda bireyin ulaştığı en son düzeyi belirlemek
Bedensel Engelliler Destek Eğitim Programı’ndaki ölçme ve değerlendirme süreci; kaba
değerlendirme, öğretim öncesi değerlendirme, öğretim sürecini (ders saati) değerlendirme, son değerlendirme ve öğretim sonrası (dönem sonu) değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır.
Her bir aşamada değerlendirmeye başlamadan önce bireyin fiziksel ihtiyaçları (yemek, tuvalet vb.) mutlaka giderilmelidir. Bireyin ailesinden kapsamlı bir hikâye alınmalı ve bu hikâye aşağıdaki bilgileri içermelidir.
         Doğum öncesi, doğum ve doğum sonrasına ait bilgiler
         Öz geçmiş ve soy geçmiş
         Kullandığı ilaçlar
         Geçirdiği cerrahi yaklaşımlar
         Eşlik eden diğer bozukluklar
         Kullandığı cihaz ve diğer yardımcı araç ve gereçler
Aşamalara yönelik ayrıntılı açıklamalar aşağıda verilmiştir.
Değerlendirme Amacı İl e Kullanılabilecek Diğer Yöntemler
a.   Kişisel bilgiler ile hastalığın geçmişi hakkında bilgiler alınması
b.   Çocuğun yapabildikleri ve yapamadıkları hakkında bilgi alınması
c.   Çocuğun ailesi ile birlikte programın uygulanacağı odada gözlenmesi
d.   Çocuğun doğal ortamında ve oyun oynarken fonksiyonel hareketlerinin gözlenmesi
e.   Aileye, gözlem sonuçları ve uygulanacak destek eğitim programı ile ilgili bilgi verilmesi
f.    Kaba Motor Sınıflandırma Sistemi (GMFCS)
g.   Refleks gelişimin değerlendirilmesi
h. Kas sertliğinin (tonus) değerlendirilmesi
i.   Duruş (postür) ve kas iskelet sisteminin değerlendirilmesi
j.   Fonksiyonel hareket kapasitesinin değerlendirilmesi
k. Gerekli yardımcı araç gereç ve cihaz (ortez) yönünden değerlendirilmesi
l.   “Ayres Güney Kaliforniya Duyu Bütünlüğü” testleri kullanılabilir.
Kaba Değerlendirme
         Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu tarafından destek eğitime ihtiyacı olduğuna dair karar alınmış birey için seçilen eğitim modülü ve ilgili kazanımlar, aile ile iş birliği içerisinde bireyin öncelikli ihtiyaçları doğrultusunda, bireyselleştirilmiş eğitim planı (BEP) hazırlamak amacı ile yapılacak olan yüzeysel değerlendirmedir.
         Kaba değerlendirme, Kaba Değerlendirme Formu ile yapılır .
         Kaba değerlendirme Formu’nda modülde bulunan tüm kazanımlar “Bildirimler” sütununa yazılmalıdır.
         Kaba değerlendirme yapılırken bireyin kazanımı hangi derecede yaptığına değil yapıp yapmadığı ya da bilip bilmediğine bakılmalıdır. Bireyin sorulara ya da yönergelere doğru cevabı “+” , yanlış ya da eksik cevabı “-” olarak Kaba Değerlendirme Formu’nda Evet/Hayır sütununa işaretlenmelidir.
         Formda bulunan “Açıklamalar” sütununa ise bireyden tepki alınmadığı takdirde aileden alınan bilgiler, değerlendirme yapılırken farklı bir yönerge kullanıldıysa kullanılan yönerge hakkında açıklamalar yazılmalıdır.
         Değerlendirme yapılacak ortam bireye uygun şekilde (ses, ışık, masa vb.) düzenlenmelidir.
         Değerlendirme yapılırken bireyin tüm tepkilerine uygulayıcının tepkisiz kalması gerekir. Ancak bireyin değerlendirme sürecinde kurallara uyması, göster denildiğinde göstermesi, söyle denildiğinde söylemesi, araçlara bakması, araçları dizmeye ve kaldırmaya yardım etmesi, çalışmaya uygun oturması ve uygun davranışlarda bulunması gibi olumlu davranışları pekiştirilmelidir.
         Değerlendirme süresince soru yönergeleri tutarlı bir şekilde verilmeli ve uygulayıcının ses tonu, pekiştirirken kullandığı ses tonundan ayırt edilmelidir.
Öğretim Öncesi Değerlendirme
         Kaba değerlendirme sonucunda bireyin BEP’ ine seçilen kazanımların öğretimine başlamadan önce hangi basamakta olduğunu belirlemek amacı ile yapılacak olan ayrıntılı değerlendirmedir.
         Değerlendirilecek öğretim amaçları; ölçülebilen, gözlenebilen bir performans veya somut bir ürünle sonuçlanmalıdır.
         Ana yönergeler verilirken hangi yönlendirmeleri uygulayıcının sağlayacağı, değerlendirme yapılırken hangi kısıtlamaların etkili olduğu ve uygulanabilir materyaller belirtilmelidir.
         Beceri ya da kavram birey tarafından kazanılacak ya da gerçekleştirilecek adımlara ayrılır ve sıralanır. Bu adımlar bireyin yeteneğine dayalı olarak çok küçük ya da büyük olabilir (kavram ve beceri analizleri).
         Ele alınan beceri, kavram ya da disiplin alanına ilişkin konunun analizi yapılırken konu küçük alt basamaklara ayrılmalı, konunun önce yapılandan sonra yapılana veya sonra yapılandan önce yapılana vb. hangi yöntemle yapılacağı belirtilmelidir.
         Her bildirimle ilgili farklı materyaller hazırlanmalıdır.
         Çalışma sırasında uyulması gereken kurallar belirtilmelidir.
         Değerlendirme öğretilmesi planlanmış olan davranışların daha önceden öğrenilmiş olup olmadığını saptamak amacıyla hazırlanmalıdır.
         Bildirim, ölçüt ve sorulardan oluşan bir form hazırlanmalıdır.
         Analizi yapılan becerinin ya da kavramın her basamağı ve varsa alt basamakları “Performans Kayıt Tablosu”nun “Bildirimler” bölümünü oluşturmalıdır.
         Bildirimler oluştuktan sonra ölçüt belirlenmelidir. Ölçüt, bildirimin asgari hangi düzeyde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmelidir. Bu programda % 100’e karşılık gelen ölçüt “3” tür.
         Bildirimlerin belirlenen ölçüt düzeyinde gerçekleşip gerçekleşmediğini belirlemeye yönelik sorular ya da yönergeler hazırlanmalıdır.
         Değerlendirme yapılacak ortam bireye uygun şekilde (ses, ışık, masa vb.) düzenlenmelidir.
         Değerlendirme yapılırken bireyin tüm tepkilerine uygulayıcının tepkisiz kalması gerekir. Ancak değerlendirme sürecinde kurallara uyduğu, göster denildiğinde gösterdiği, söyle denildiğinde söylediği, araçlara baktığı, araçları dizmeye ve kaldırmaya yardım ettiği, çalışmaya uygun oturduğu ve uygun davranışlarda bulunduğu gibi birey olumlu davranışları için pekiştirilmelidir.
         Uygulayıcı, değerlendirme süresince soru yönergelerini tutarlı bir şekilde vermeli ve ses tonunu pekiştirirken kullandığı ses tonundan ayırt etmelidir.
Öğretim Sürecini (Ders Saati) Değerlendirme
         Bireyin öğretim öncesi değerlendirmesi yapılan beceri, kavram ya da disiplinin hangi basamakta olduğunun belirlenip öğretime başladıktan sonra izlenecek yol ve her ders saati öğretiminin sonunda bireyde görülen gelişmelerin ayrıntılı değerlendirilmesidir.
         Öğretim sürecini değerlendirmede öncelikle ele alınan becerinin analizi yapılarak Kaba Motor Fonksiyon Değerlendirme Ölçütü (GMFM) kriter alınarak alt basamaklara ayrılmış olup her basamak 0 ile 3 arasında puanlanacaktır. (0: Başlatamaz. 1: Bağımsız olarak başlatır. 2: Kısmen tamamlar. 3: Bağımsız olarak tamamlar.) İnce Motor Becerilere ait modüllerde de aynı puanlama sistemi kullanılacaktır.
         Öğretim sürecini değerlendirme sonuçları, her ders saati sonunda Performans Kayıt Tablosu ’nda yer alan “Öğretim Sürecini Değerlendirme” sütununa uygulayıcı tarafından işaretlenir.
         Bir aylık eğitim süresinin sonunda birey için Performans Kayıt Tablosu’nun alt kısmında yer alan “Aile Bilgilendirme” bölümüne, o ay içerisinde çalışılan kazanımın öğretimi ve kalıcılığının sağlanabilmesi için evde yapılacak tekrarlar ile ilgili açıklamalarda bulunulacaktır.
         Performans Kayıt Tablosu’nda kazanımların gerçekleşme süresine bağlı olarak birden fazla kazanım da gösterilebilir. Bir ay içerisindeki öğretimi yapılan kazanımların tamamı, o aya ait Performans Kayıt Tablosu’nda gösterilecektir.
         Performans Değerlendirme Tablosu’nun bir nüshası ay sonunda imza karşılığı veliye teslim edilecektir. Formun aslı ise bireyin dosyasında saklanacaktır.
         Her aya ait Performans Kayıt Tablosu ile Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’nun bir nüshası, veli tarafından bir sonraki inceleme için RAM’a gelindiğinde teslim edilecektir.
Son Değerlendirme
Beceri öğretimine yönelik seçilen kazanımlarda, öğretim sürecinin son ders saatinde yapılan değerlendirme, son değerlendirmesi olacaktır. Bu nedenle ayrı bir form hazırlanmasına gerek yoktur. Son ders saatinde kullanılan form son değerlendirme formu olarak belirlenmiştir.
Öğretim Sonu (Dönem Sonu) Değerlendirme
         Öğretim Sonu (dönem sonu) Değerlendirme, Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu ile yapılır.
         Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu; Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca önerilen süre içerisinde kazandırılması amaçlanan kazanımlardan hangilerinin bağımsız olarak gerçekleştiği, hangilerinin öğretiminin başlanmasına rağmen gerçekleşmediği (öğretimine devam edilmesi gerektiği) ve hangi kazanımların öğretimine başlanmadığının gösterildiği ve gerekçelerinin yazıldığı formdur.
         Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’nun üst kısmına destek eğitimi verilen bireyin adı soyadı, yaşı, eğitsel tanısı, öğretimin başlangıç ve bitiş tarihi yazılır.
         Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’ndaki “Kazanımlar” başlığı altındaki sütuna; Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunun birey için öğretim süresince kazandırılmasını hedeflediği (BEP’e alınan) kazanımlar maddeler hâlinde işlenir.
     Kazanımın öğretimine hangi ayda başlanmış ise o ay ile ilgili sütuna; kazanım bir ay içinde
gerçekleşti ise “+”, sonraki aylarda devam ediyorsa (kazanım gerçekleşmedi ise) “-” olarak
işaretlenir. Kazanımın gerçekleştiği aya “+” konur.
1.   örnek “Ellerini orta hatta getirir.” kazanımına birinci ayda başlanmış ve davranış o ay içerisinde kazandırılmışsa birinci ayda ilgili kutucuğa “+” işareti konulur.
2.   örnek “Ellerini orta hatta getirir.” kazanımına birinci ayda başlanmış ve davranış iki aylık sürede kazandırılmışsa (birinci ve ikinci ayda çalışılmış ve ikinci ayda bitmiş ise) birinci aydaki ilgili kutucuğa “-“ , ikinci aydaki ilgili kutucuğa “+” işareti konulur.
     Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca belirlenen öğretim sürecinde kazandırılması
hedeflenen (BEP’e alınan) kazanımlardan öğretimine hiç başlanamamış olan kazanım(lar)
varsa gerekçeleri ile Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu’ndaki RAM
Bilgilendirme
bölümüne ayrıntılı olarak yazılır.
1. örnek İstem dışı kasılmaları ve kontrolsüz hareketleri nedeni ile “Ellerini orta hatta getirir.” kazanımına başlanılamamıştır.
         Öğretim süresi sonunda gerçekleştirilen kazanımlar hakkında “RAM Bilgilendirme” bölümüne ayrıca açıklama yapmaya gerek yoktur.
         Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu; öğretimi yapan uygulayıcı(lar) ve veli tarafından imzalanır. Öğretim süresi sonunda bireysel inceleme amacıyla rehberlik araştırma merkezine yeniden başvuru yapılırken Dönem Sonu Bireysel Performans Değerlendirme Formu ve her aya ait Performans Kayıt Tablosu’nun bir nüshası veli tarafından RAM’a teslim edilir.
         Ölçme ve değerlendirme için hazırlanan form örnekleri ve örneklerle ilgili gerekli açıklamalar aşağıda verilmiştir.
  • | Geri Dön
  • | Okunma Sayısı: 892
  • | Kategori: BEDENSEL ENGELLİ BİREYLER DESTEK EĞİTİM PROGRAMI
  • | Eklenme Tarihi: 28.05.2012

  Eğitimlerimiz
  * ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ DESTEK EĞİTİM PROGRAMI (Bireysel-Grup)

* YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR DESTEK EĞİTİM PROGRAMI (Bireysel-Grup)

  Foto Galeri
Özel Yeşil Çınar Eğitim Merkezi
  Bizden Haberler
 
  Sosyal Ağlarımız
 
Facebook Twitter
Bizi çok yakından sosyal ağlarımızdan takip edebilirsiniz . .